📘 คู่มือการใช้งาน SWOT Worksheets

สารบัญ

• ส่วนที่ 1 บทนำและภาพรวมวัตถุประสงค์ คุณสมบัติ เมนู
• ส่วนที่ 2 หลักการวิเคราะห์2S4M · PEST · สูตร · การแปลผล
• ส่วนที่ 3 การเริ่มต้นใช้งานการเข้าระบบ การบันทึกข้อมูล
• ส่วนที่ 4 ใช้งานทีละเมนูพร้อมภาพหน้าจอ ①–⑥
• ส่วนที่ 5 ประชุมรวมผลหลายกลุ่มขั้นตอน 9 ขั้น
• ส่วนที่ 6 การนำผลไปใช้พิมพ์รายงาน · แผน · SAR
• ส่วนที่ 7 คำถามที่พบบ่อยการแก้ปัญหา
• ภาคผนวกตัวอย่างการคำนวณ · ใบงาน

ส่วนที่ 1 บทนำและภาพรวมของระบบ

1.1 วัตถุประสงค์

• เป็นเครื่องมือวิเคราะห์สภาพแวดล้อมภายในและภายนอกของสถานศึกษาอย่างเป็นระบบและมีส่วนร่วม
• คำนวณคะแนนถ่วงน้ำหนักและแสดงผลเป็นกราฟ ให้เห็นสถานภาพของโรงเรียนอย่างเป็นรูปธรรม
• เชื่อมโยงผลการวิเคราะห์ SWOT ไปสู่การกำหนดกลยุทธ์ด้วย TOWS Matrix
• ได้ข้อมูลสนับสนุนการจัดทำแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษาและแผนปฏิบัติการประจำปี

1.2 คุณสมบัติเด่น

1.3 ความต้องการของระบบ

• อุปกรณ์ที่เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต (ใช้โหลดฟอนต์และตัวสร้างกราฟ)
• เบราว์เซอร์รุ่นปัจจุบัน เช่น Chrome, Edge, Safari หรือ Firefox
• แนะนำคอมพิวเตอร์หรือแท็บเล็ตสำหรับการกรอกข้อมูลจำนวนมากและการพิมพ์รายงาน

1.4 โครงสร้างเมนู

ส่วนที่ 2 หลักการวิเคราะห์ที่ใช้ในระบบ

2.1 ปัจจัยภายใน (2S4M)

สิ่งที่สถานศึกษาควบคุมหรือปรับเปลี่ยนได้ วิเคราะห์เป็น จุดแข็ง (S) และ จุดอ่อน (W)

2.2 ปัจจัยภายนอก (PEST)

สิ่งที่สถานศึกษาควบคุมไม่ได้แต่ส่งผลต่อการดำเนินงาน วิเคราะห์เป็น โอกาส (O) และ อุปสรรค (T)

2.3 เกณฑ์การให้คะแนนแต่ละประเด็น

2.4 วิธีคำนวณ

2.5 การแปลผลสถานภาพของสถานศึกษา

2.6 TOWS Matrix

จับคู่ปัจจัยภายในกับภายนอกเพื่อสร้างกลยุทธ์ 4 แบบ: SO ใช้จุดแข็งคว้าโอกาส · WO ใช้โอกาสแก้จุดอ่อน · ST ใช้จุดแข็งรับมืออุปสรรค · WT ลดจุดอ่อนและหลีกเลี่ยงอุปสรรค ควรเขียนให้ครบทุกช่อง แต่ให้ความสำคัญกับกลยุทธ์ที่ตรงกับสถานภาพจากกราฟเป็นลำดับแรก

ส่วนที่ 3 การเริ่มต้นใช้งาน

3.1 การเข้าสู่ระบบ

1. เปิดเบราว์เซอร์แล้วไปที่ https://banbuengno-swot.pages.dev
2. หรือสแกน QR Code ที่โรงเรียนจัดทำจากลิงก์ข้างต้น
3. ไม่ต้องสมัครสมาชิกหรือเข้าสู่ระบบ ใช้งานได้ทันที

3.2 ส่วนประกอบของหน้าจอ

• แถบหัวเรื่อง (สีน้ำเงิน) แสดงชื่อระบบ ชื่อสถานศึกษา สังกัด และปีการศึกษา
• แถบเมนู ①–⑥ คลิกเพื่อสลับหน้า แถบจะติดด้านบนเสมอเมื่อเลื่อนหน้าจอ
• พื้นที่ทำงาน แสดงแบบฟอร์ม กราฟ หรือตารางตามเมนูที่เลือก

ส่วนที่ 4 ขั้นตอนการใช้งานทีละเมนู

4.1 เมนู ① คำชี้แจง

1. กรอก ชื่อสถานศึกษา สังกัด ปีการศึกษา (มีค่าเริ่มต้นให้แล้ว แก้ไขได้)
2. กรอก ผู้ร่วมวิเคราะห์/คณะทำงาน เช่น ผู้บริหาร ครู กรรมการสถานศึกษา ผู้ปกครอง
3. อ่านขั้นตอนการใช้งานและเกณฑ์การแปลผลสถานภาพ 4 แบบ (กล่องสี)

4.2 เมนู ② ปัจจัยภายใน (2S4M)

แต่ละปัจจัยแสดงเป็นกรอบ ด้านซ้ายคือ จุดแข็ง (S) ด้านขวาคือ จุดอ่อน (W)

1. กำหนดน้ำหนัก ในช่อง “น้ำหนัก” มุมขวาของแต่ละปัจจัย (0–1) ให้ผลรวมเท่ากับ 1.00 — มุมขวาบนแสดง ✔ สีเขียวเมื่อถูกต้อง หรือ ⚠ สีเหลืองเมื่อยังไม่เท่ากับ 1.00
2. คลิก “+ เพิ่มประเด็น S” หรือ “+ เพิ่มประเด็น W” เพื่อเพิ่มช่องกรอก
3. พิมพ์ประเด็นให้กระชับ 1 ช่องต่อ 1 ประเด็น เช่น “ครูไม่ครบชั้น/ไม่ตรงวิชาเอก”
4. เลือก คะแนน 1–5 ระบบแสดง ค่าเฉลี่ย ที่หัวคอลัมน์ทันที
5. คลิก ✕ ท้ายบรรทัดเพื่อลบประเด็น

4.3 เมนู ③ ปัจจัยภายนอก (PEST)

ใช้งานเหมือนเมนู ② ด้านซ้ายคือ โอกาส (O) ด้านขวาคือ อุปสรรค (T) แบ่งเป็น 4 ปัจจัย น้ำหนักรวมต้องเท่ากับ 1.00

4.4 เมนู ④ สรุปผล & กราฟ

• กล่องคะแนน 6 กล่อง: S, W, O, T, ค่าสุทธิภายใน (S − W) และค่าสุทธิภายนอก (O − T)
• แถบสถานภาพ: ชื่อสถานภาพ พิกัด และกลยุทธ์ที่แนะนำ (สีเปลี่ยนตามสถานภาพ)
• กราฟ SWOT Matrix: จุดวงกลมคือตำแหน่งของโรงเรียน พื้นที่ 4 สีคือ 4 สถานภาพ
• กราฟเรดาร์: เปรียบเทียบค่าเฉลี่ยด้านบวก (S/O) กับด้านลบ (W/T) รายปัจจัย

• กราฟแท่งแนวนอน: แท่งขวาคือด้านบวก (S/O) แท่งซ้ายคือด้านลบ (W/T) ของแต่ละปัจจัย
• ตารางสรุป: น้ำหนัก ค่าเฉลี่ย คะแนนถ่วงน้ำหนัก ค่าสุทธิรายปัจจัย พร้อมผลรวม
• ปุ่ม “🖨️ พิมพ์รายงาน / บันทึก PDF” มุมขวาบน (ดู ส่วนที่ 6)

4.5 เมนู ⑤ TOWS กลยุทธ์

1. ดู ประเด็นสำคัญ 5 อันดับแรก ของ S, W, O, T ในกล่องด้านบน
2. สังเกต กรอบสีน้ำเงิน = กลยุทธ์ที่สอดคล้องกับสถานภาพของโรงเรียน ควรพิจารณาก่อน
3. จับคู่ประเด็นแล้วเขียนกลยุทธ์ในช่อง SO, WO, ST, WT (ขึ้นบรรทัดใหม่ต่อกลยุทธ์)
4. เขียน วิสัยทัศน์/ทิศทาง ในช่องด้านล่าง

4.6 เมนู ⑥ จัดการข้อมูล

ส่วนที่ 5 การจัดประชุมวิเคราะห์แบบรวมผลหลายกลุ่ม

หลักการรวมผลของระบบ

• น้ำหนัก ของแต่ละปัจจัย = ค่าเฉลี่ยน้ำหนักจากทุกไฟล์
• ประเด็นที่ข้อความตรงกันทุกตัวอักษร รวมเป็นข้อเดียว คะแนน = ค่าเฉลี่ย (แสดงเป็น “x.xx (เฉลี่ย)”)
• ประเด็นที่ข้อความต่างกัน แสดงแยกเป็นคนละข้อ
• กลยุทธ์ TOWS จากทุกไฟล์นำมาต่อกันในช่องเดียวกัน เพื่อคัดเลือกและเรียบเรียงใหม่

ส่วนที่ 6 การนำผลไปใช้และการพิมพ์รายงาน

6.1 การพิมพ์รายงาน / บันทึกเป็น PDF

1. ไปที่เมนู ④ สรุปผล & กราฟ รอให้กราฟแสดงครบ
2. คลิก “🖨️ พิมพ์รายงาน / บันทึก PDF” (หรือกด Ctrl + P)
3. เลือกเครื่องพิมพ์ หรือ “บันทึกเป็น PDF (Save as PDF)”
4. ตั้งค่า: ขนาด A4 และเปิด “กราฟิกพื้นหลัง (Background graphics)” เพื่อให้สีแสดงครบ

6.2 การนำผลไปใช้ในเอกสารของสถานศึกษา

6.3 การเผยแพร่ใน Google Sites ของโรงเรียน

1. เปิด Google Sites ของโรงเรียน ไปยังหน้าที่ต้องการ
2. เลือก แทรก → ฝัง (Embed) → ตาม URL แล้ววางลิงก์ https://banbuengno-swot.pages.dev
3. เลือกแบบ “ทั้งหน้า (Whole page)” → แทรก → เผยแพร่

ส่วนที่ 7 คำถามที่พบบ่อยและการแก้ปัญหา

ภาคผนวก ก ตัวอย่างการคำนวณ

ใช้ข้อมูลตัวอย่างในระบบ (ข้อมูลสมมติ) — ปัจจัยบุคลากร (M1) น้ำหนัก 0.20

ผลรวมและการแปลผล

พิกัด (0.58, 0.13) อยู่ในพื้นที่ S − W > 0 และ O − T > 0 → สถานภาพ “ดาวรุ่ง (Stars)” ควรใช้ กลยุทธ์เชิงรุก (SO) เป็นหลัก แต่ค่า O − T ที่ใกล้ 0 สะท้อนว่าอุปสรรคยังใกล้เคียงกับโอกาส จึงควรมีกลยุทธ์ ST รองรับด้วย

หมายเหตุ: ค่าสุทธิคำนวณจากค่าที่ยังไม่ปัดเศษ จึงอาจต่างจากการลบค่าที่ปัดแล้ว ±0.01

ภาคผนวก ข ใบงานสำหรับการประชุมกลุ่ม (กระดาษ)

ใบงานกระดาษ 3 ใบ (ปัจจัยภายใน 2S4M, ปัจจัยภายนอก PEST และ TOWS Matrix) สำหรับระดมความคิดก่อนกรอกในระบบ อยู่ในไฟล์คู่มือฉบับเต็ม